Estabilite ADN trè enpòtan pou fonksyone apwopriye nan tout pwosesis selilè yo. Ekspozisyon ak radyasyon UV chanje estrikti ADN, sa ki afekte pwosesis fizyolojik tout sistèm vivan ki soti nan bakteri rive nan moun.
Radyasyon iltravyolèt
Limyè solèy natirèl stimul pwodiksyon vitamin D, yon eleman nitritif enpòtan pou fòmasyon zo ki an sante. Sepandan, limyè solèy la se tou yon gwo sous radyasyon UV. Moun ki gen twòp ekspoze UV gen yon gwo risk pou yo devlope kansè po. Gen twa kalite reyon UV: UVA, UVB ak UVC.
Reyon UVC (100-280 nm) se pi enèjik ak domaj nan twa reyon yo. Erezman, kouch ozòn la absòbe UVC anvan li rive sou sifas tè a.
Reyon UVA (315-400 nm) genyen enèji ki pi ba a epi li kapab antre byen fon nan po a. Ekspozisyon pwolonje te lye nan aje ak ondilasyon nan po a. UVA se tou kòz prensipal la nan melanom.
Reyon UVB (280-315 nm) genyen pi wo enèji pase reyon UVA ak afekte kouch ekstèn po a ki mennen nan sunburns ak tan. Se radyasyon UVB ki lakòz kansòm selil basal ak karsinom selil squamous.
ADN konpoze de de fil konplemantè ki blese nan yon doub helix. Mesaj éréditèr la kode chimikman e li fòme ak kat nukleotid adenin (A), timin (T), guanin (G) ak sitozin (C).
Limyè UVB entèfere dirèkteman ak lyezon ki genyen ant nukleotid yo nan ADN la. De blesi prensipal ADN ki te fòme pa ekspoze a UVB yo se cyclobutane pyrimidine dimers (CPD) ak 6-4 pyrimidine pyrimidone photoproducts (6-4PPs), ak izomè Dewar li yo.
CPD yo fòme lè de baz pirimidin adjasan (thymine -TT oswa cytosine - CC) vin kovalanman lye pwodwi yon estrikti bag siklik. 6-4PPs rezilta nan yon sèl lyezon kovalan ki fòme ant fen 5' C6 ak fen 3' C4 nan pirimidin adjasan yo. Sa a mennen nan fòmasyon nan yon entèmedyè oketan oswa azetidine enstab depann de si wi ou non baz la fen 3 'se yon timin oswa sitozin.
Reyajman espontane ki vin apre nan entèmedyè sa yo bay monte 6-4PP. Dimers pirimidin yo lakòz yon kous nan zo rèldo ADN, ki sispann transkripsyon ak sentèz pwoteyin. 6-4 pyrimidine pyrimidone aducts sibi izomerizasyon nan fòm Dewar yo lè yo ekspoze a yon lòt foton limyè ki soti nan radyasyon UVB oswa UVA. Mitasyon ki pi komen UVB pwovoke se transvèsyon C a T. Ranplasman doub baz (CC to TT) rive tou, byenke mwens souvan.
UVA (epi tou UVB) radyasyon lakòz domaj endirèk nan ADN atravè absòpsyon nan foton pa kwomofò ki pa ADN. Sa a jenere espès oksijèn reyaktif tankou oksijèn singlet oswa oksijene idwojèn ki oksidize baz ADN yo ki lakòz mitasyon. Mitasyon ki pi komen an se transvèsyon GT kote guanin vin soksid nan 8-oxo-7,8-dihydroguanine (8-oxoG) ki anpeche koupi li yo ak sitozin. Pandan pwosesis replikasyon an, 8-oxoG pè ak adenin. Lè dezyèm fil la sentèz, 8-oxoG ranplase ak yon timin ki mennen nan yon transvèsyon GT.
Reparasyon ADN
Yo souvan repare blesi jenetik ki pwodui nan radyasyon UV yo touswit apre yo fin fòme, atravè yon pwosesis ki rele reparasyon eksizyon nukleotid. Yon anzim nukleaz rekonèt epi retire yon segman ADN ki gen blesi a. Lè sa a, polymerase a foure baz kòrèk yo ak ligase sele espas sa a. Sepandan, si blesi ki pa repare akimile oswa mekanis reparasyon an se defo, li ka mennen nan lanmò selil, mutagenez e menm kansè.
Sous:
Sinha RP, Häder DP "Domaj ADN ak reparasyon UV-pwovoke: Yon revizyon." Photochem Photobiol Sci. 2002 Avril; 1(4):225-36. Revizyon
Rastogi RP, Richa, Kumar A, Tyagi MB ak Sinha RP "Mekanis molekilè domaj ak reparasyon ADN ki pwovoke radyasyon iltravyolèt." J Asid nikleik. 16 desanm 2010;2010:592980. doi: 10.4061/2010/592980
Ravanat JL, Douki T ak Cadet J "Efè dirèk ak endirèk radyasyon UV sou ADN ak konpozan li yo." J Photochem Photobiol B. 2001 Oct;63(1-3):88-102. Revizyon





